Dotacja z PFRON na rozpoczęcie działalności 2026: warunki, kwota, termin

Masz orzeczenie o niepełnosprawności, jesteś zarejestrowany w urzędzie pracy i chcesz otworzyć własną firmę. Gdzieś przeczytałeś, że PFRON, czyli Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, daje na start nawet ponad 138 tys. zł. Dzwonisz do urzędu i… nikt nie chce Ci powiedzieć, ile dostaniesz.

Urząd często sam jeszcze tego nie wie, bo tak działa dotacja z PFRON na rozpoczęcie działalności. Wyjaśniam, kto może ją dostać, ile wynosi w 2026 roku, od czego zależy realna kwota, jak urząd ocenia wniosek i kiedy go złożyć, żeby nie pisać na próżno.

Przepisy są wspólne dla całej Polski: art. 12a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i rozporządzenie w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności. Szczegóły ustala jednak każdy urząd pracy po swojemu. Jako przykład pokażę zasady Powiatowego Urzędu Pracy w Gliwicach na 2026 rok. W Twoim urzędzie mogą być inne.

Kto może dostać dotację z PFRON na otwarcie firmy?

Najważniejsze są cztery rzeczy (art. 11 i 12a ustawy, § 2 rozporządzenia):

• orzeczenie o stopniu niepełnosprawności - lekki, umiarkowany albo znaczny, każdy wystarczy. Ustawa uznaje również orzeczenie o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy i orzeczenie o niepełnosprawności wydane przed 16. rokiem życia (art. 1). Orzeczenie musi być ważne w dniu złożenia wniosku;
• rejestracja w powiatowym urzędzie pracy (PUP) jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy, który nie pracuje w ramach stosunku pracy (np. na umowę o pracę), stosunku służbowego ani umowy o pracę nakładczą (ustawa mówi: „niepozostający w zatrudnieniu”). Umowa zlecenia czy o dzieło nie jest tu zatrudnieniem (art. 2 pkt 51 ustawy o rynku pracy i objaśnienia do druku Wn-O);
• pierwsza firma albo co najmniej 12 miesięcy od zamknięcia poprzedniej;
• żadnych wcześniejszych bezzwrotnych pieniędzy publicznych na ten cel, np. dotacji z urzędu pracy na otwarcie działalności.

Druga grupa, poszukujący pracy, to dobra wiadomość dla osób na rencie. Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia uznaje rentę z tytułu niezdolności do pracy za „stałe źródło dochodu” (art. 2 pkt 42), a bezrobotny takiego dochodu mieć nie może. Rencista może się za to zarejestrować jako poszukujący pracy i z tym statusem złożyć wniosek.

Wniosek składasz w urzędzie pracy, w którym jesteś zarejestrowany (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). To jego zasady Cię obowiązują.

Ile wynosi dotacja z PFRON na rozpoczęcie działalności w 2026 roku?

Kwotę liczy się od przeciętnego wynagrodzenia, które co kwartał ogłasza prezes Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Od 1 września 2026 r. to 9 233,13 zł (komunikat Prezesa GUS w Monitorze Polskim). Art. 12a daje dwa progi:

Te liczby to sufit z ustawy, a nie kwota, którą dostaniesz. Kwotę wpisuje się do umowy ze starostą (w jego imieniu działa powiatowy urząd pracy) po negocjacjach z urzędem (§ 6 i 7 rozporządzenia). Stopień niepełnosprawności nic tu nie zmienia, bo przepis go nie różnicuje.

Wyższa kwota oznacza dłuższe zobowiązanie. Jeśli zamkniesz firmę przed czasem, oddajesz część pieniędzy proporcjonalną do brakujących dni, razem z odsetkami (§ 7 ust. 2 pkt 2 lit. h i ust. 7 rozporządzenia).

Nowa stawka obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca po ogłoszeniu komunikatu GUS (art. 2 pkt 4 ustawy). Komunikat za trzeci kwartał zmieni więc oba progi pod koniec roku.

Druk Wn-O każe wpisać stawkę z miesiąca złożenia wniosku, ale np. regulamin urzędu pracy w Zabrzu z 2025 r. liczył limit od stawki z dnia podpisania umowy. Przed negocjacjami sprawdź aktualną kwotę.

Dlaczego urząd pracy nie poda Ci stałej kwoty?

Bo sam nie wie, ile będzie miał pieniędzy. PFRON przekazuje powiatom pieniądze według algorytmu (art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy), a rada powiatu w uchwale dzieli je na zadania (art. 35a ust. 3), w tym na dotacje dla osób, które otwierają firmę.

Rozporządzenie każe staroście brać pod uwagę, ile pieniędzy z PFRON ma na ten cel w danym roku (§ 5 ust. 5 pkt 9). Dlatego zasady z Gliwic podają tylko ustawową granicę 15-krotności, bez kwoty dla jednej osoby.

Inne urzędy podają kwotę w ogłoszeniu o naborze. Na przykład urząd pracy w Zabrzu w 2025 roku planował 35 000 zł na dotację. To daleko od ustawowego sufitu.

Realną kwotę ustalisz tylko w swoim urzędzie. Zapytaj, ile w tym roku przewidziano na jeden wniosek i ile pieniędzy jeszcze zostało.

Jak urząd ocenia wniosek Wn-O?

Wniosek piszesz na druku Wn-O. To wzór z załącznika do rozporządzenia, ten sam w całym kraju. Dołączasz do niego dokumenty, które potwierdzają m.in. (§ 3 ust. 2):

• wkład własny;
• uprawnienia i kwalifikacje potrzebne w firmie;
• doświadczenie i umiejętności, które się w niej przydadzą;
• pierwsze kroki: zapoznanie przyszłych klientów z ofertą i ustalenia z dostawcami;
• zgodę małżonka, jeśli macie wspólność majątkową.

Starosta patrzy m.in. na to, co wymienia § 5 ust. 5 rozporządzenia: formę prawną i sposób prowadzenia firmy, popyt i konkurencję na lokalnym rynku, planowane wydatki, wkład własny, kwalifikacje, doświadczenie oraz pieniądze, które ma w danym roku.

Gdy we wniosku czegoś brakuje, urząd wzywa Cię do uzupełnienia, a Ty masz na to 14 dni od doręczenia wezwania. Jeśli nie zdążysz, urząd zostawi wniosek bez rozpoznania (§ 5 ust. 2-4).

Jak poprawić listę wydatków przy zwykłej dotacji z urzędu pracy (inny wniosek, ale podobne błędy w VAT), opisałam we wpisie Wniosek o dofinansowanie z urzędu pracy do poprawy: specyfikacja i VAT.

Opinia pracownika urzędu - przykład Gliwic

Jak urząd zamienia te kryteria na decyzję, zależy od jego zasad. Zasady z Gliwic nie przewidują karty punktowej. Wniosek opiniuje upoważniony pracownik urzędu, a wcześniej urząd może poprosić o opinię doradcy zawodowego, lekarza medycyny pracy albo działu pośrednictwa pracy (§ 3 zasad).

Gdy wniosków jest więcej niż pieniędzy, w Gliwicach pierwszeństwo mają osoby dłużej zarejestrowane. Czas w rejestrze może więc przesądzić o dotacji, choć w Gliwicach nie dostaje się za niego punktów.

W zwykłej dotacji z urzędu pracy na otwarcie firmy pierwszeństwo dają też grupy wskazane w ustawie o rynku pracy. Kto do nich należy i jak urzędy liczą to w naborze, opisałam we wpisie Grupy pierwszeństwa w urzędzie pracy: kto je ma i czy dostaniesz dotację bez nich.

Karta punktowa - przykład Zabrza

W Zabrzu w 2025 roku wnioski oceniano kartą punktową, a do dotacji trzeba było zebrać co najmniej 18 z 30 punktów. Za rejestrację dłuższą niż 3 miesiące karta dawała 3 punkty. Zanim zaczniesz pisać, poproś w swoim urzędzie o zasady i kartę oceny, jeśli ją stosuje.

Usługi z dojazdem do klienta: gdzie Twoja firma może działać?

Weźmy firmę, która jeździ do klientów, np. fizjoterapię z dojazdem do pacjenta albo mobilny serwis rowerowy. Ustawa ani rozporządzenie nie ograniczają terenu działania, ale urząd w swoich zasadach może wymagać, żeby firma działała tylko na jego terenie. Zasady z Gliwic mówią wprost: dotacja tylko na działalność w mieście Gliwice i w powiecie gliwickim (§ 4 ust. 2).

Jeśli Twój urząd ma taki zapis, opisz obszar dojazdów we wniosku tak, żeby mieścił się w jego powiecie. Miasta spoza powiatu w opisie to sprzeczność z zasadami, na których urząd opiera decyzję.

Kiedy składać wniosek o dotację z PFRON?

To zależy od urzędu. Zasady z Gliwic nie wyznaczają terminu naboru, a Zabrze w 2025 roku przyjmowało wnioski tylko od 4 do 6 czerwca. W październiku 2026 r. trwa m.in. nabór opisany we wpisie PUP Kielce przyjmuje wnioski - dotacja z PFRON na otwarcie firmy (do 30 października).

Odpowiedź dostajesz w ciągu 30 dni od złożenia kompletnego wniosku, ale nie wcześniej niż w dniu, w którym rada powiatu podejmie uchwałę o podziale pieniędzy z PFRON (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Na początku roku możesz więc czekać dłużej.

Jesień to ryzyko. Tegoroczna pula mogła się już skończyć, a wtedy nawet dobry wniosek nie ma z czego dostać pieniędzy. Zanim usiądziesz do pisania, zadzwoń do urzędu i zapytaj:

Po pozytywnej odpowiedzi negocjujesz z urzędem warunki i podpisujesz umowę. Pieniądze wpływają w ciągu 14 dni od umowy, gdy pokażesz zaświadczenie o wpisie do CEIDG, czyli rejestru firm (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).

Zasady z Gliwic dodają, że działalność możesz podjąć dopiero po dniu wypłaty (§ 5 ust. 7 zasad), dlatego we wniosku o wpis do CEIDG podajesz późniejszą datę rozpoczęcia. Do tej daty zachowujesz status bezrobotnego (art. 2 pkt 1 lit. e ustawy o rynku pracy).

Co załatwić z wyprzedzeniem, gdy urząd robi krótkie nabory, pisałam we wpisie Dotacja z urzędu pracy: co załatwić, zanim urząd ogłosi nabór.

Najczęstsze pytania o dotację z PFRON

Pamiętaj: dotacja z PFRON na rozpoczęcie działalności ma w ustawie tylko górną granicę. Ile dostaniesz naprawdę i na jakich warunkach, decyduje Twój urząd pracy. Najpierw telefon do urzędu, potem wniosek.

Jeśli chcesz, żeby ktoś przeprowadził Cię przez druk Wn-O, zajrzyj na stronę Dotacje z PFRON. Napisz albo zadzwoń - pomogę Ci z wnioskiem.