Pożyczka edukacyjna z urzędu pracy: kiedy 20% jest umarzane

Masz upatrzony kurs, egzamin albo certyfikat i szukasz, kto za niego zapłaci. W urzędzie pracy słyszysz o bonie, o szkoleniu… i o pożyczce edukacyjnej. Pożyczka brzmi najmniej zachęcająco, bo trzeba ją oddać.

Tyle że nie całą.

Starosta umarza 20% pożyczki edukacyjnej, jeśli ukończysz kurs i spłacisz w terminie 80% pożyczki. Tak mówi art. 111 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wyjaśniam, kiedy to umorzenie dostaniesz, co musi spełnić firma szkoleniowa i kiedy trzeba oddać całą pożyczkę naraz, z odsetkami.

Ile wynosi pożyczka edukacyjna i na co ją dostaniesz?

O pożyczkę edukacyjną prosisz w swoim powiatowym urzędzie pracy (PUP), który działa w imieniu starosty. Złożyć wniosek możesz, jeśli jesteś tam zarejestrowany jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy. Jako poszukujący pracy może się zarejestrować osoba pełnoletnia, także ktoś, kto już pracuje.

Prowadzisz firmę? Kurs dla siebie sfinansujesz raczej z Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS), co opisaliśmy we wpisie KFS dla jednoosobowej działalności gospodarczej: 90% na kurs dla siebie, warunki i limit.

W skrócie, wg art. 111:

• kwota - do 400% przeciętnego wynagrodzenia z dnia podpisania umowy, dziś ok. 36,9 tys. zł;
• odsetki - żadnych, pożyczka jest nieoprocentowana;
• spłata - zaczyna się najpóźniej 3 miesiące po ukończeniu kursu albo egzaminu, na który wziąłeś pożyczkę, i trwa najwyżej 18 miesięcy, według planu rat z umowy;
• na co - kurs, egzamin, certyfikat, dokument potwierdzający kwalifikacje i inne formy kształcenia. Wyjątek: studia pierwszego i drugiego stopnia (licencjackie, inżynierskie, magisterskie), jednolite studia magisterskie i szkoła doktorska.

Przeciętne wynagrodzenie to kwota ogłaszana co kwartał przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Od 1 września 2026 r. wynosi 9 233,13 zł (komunikat Prezesa GUS w Monitorze Polskim), więc limity z tego wpisu przesuną się przy kolejnym komunikacie.

Zanim weźmiesz pożyczkę, zapytaj w urzędzie o bon na kształcenie ustawiczne (do 100% przeciętnego wynagrodzenia, ok. 9,2 tys. zł, art. 107) albo o szkolenie wybrane przez Ciebie (do 300%, ok. 27,7 tys. zł, art. 100). Tych pieniędzy nie oddajesz. Obie formy wliczają się jednak do limitu 450% przeciętnego wynagrodzenia (ok. 41,5 tys. zł) na 3 lata, a pożyczka edukacyjna nie (art. 108), więc gdy limit się skończył albo urząd odmówił, zostaje pożyczka.

Nie myl jej z pożyczką na założenie firmy z Banku Gospodarstwa Krajowego. To inny program z innymi zasadami umorzenia, opisany we wpisie Wsparcie w starcie. Kiedy pożyczka jest umarzana i jak tego nie stracić.

Kiedy starosta umarza 20% pożyczki?

Muszą się spełnić dwa warunki naraz (art. 111 ust. 6):

• ukończysz kurs albo inną formę kształcenia, na którą wziąłeś pożyczkę, albo przejdziesz do końca egzamin (ustawa nazywa to procesem potwierdzenia wiedzy i umiejętności), albo dostaniesz dokument potwierdzający kwalifikacje;
• spłacisz w terminie 80% pożyczki.

O tym, czy pożyczkę w ogóle dostaniesz, starosta decyduje według uznania - ustawa mówi, że „może” jej udzielić. Przy umorzeniu takiego „może” już nie ma: gdy oba warunki są spełnione, starosta umarza 20%.

Przykład: kurs kosztuje 15 000 zł i całość bierzesz w pożyczce. Oddajesz 12 000 zł bez grosza odsetek, a 3 000 zł umarza starosta. Przy najwyższej możliwej pożyczce, ok. 36,9 tys. zł, umorzenie wynosi ok. 7,4 tys. zł.

„W terminie” znaczy: według planu rat z umowy. Od raty spłaconej po terminie urząd nalicza odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 111 ust. 4). Spóźniona rata kosztuje odsetki i stawia pod znakiem zapytania umorzenie, bo warunek mówi o spłacie „w terminie”.

Ustaw sobie stałe zlecenie w banku.

Firma szkoleniowa musi być w Bazie Usług Rozwojowych

Szkolenie finansowane pożyczką edukacyjną musi prowadzić firma wpisana do Bazy Usług Rozwojowych (BUR), czyli rejestru Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (art. 106). Ten sam wymóg dotyczy szkoleń wybranych przez Ciebie, zamawianych przez urząd i opłacanych bonem. Szkolenie ma przy tym formę kursu (art. 99 ust. 3).

Nie każda szkoła czy akademia jest w tym rejestrze - dotyczy to choćby części akademii fryzjerskich. Zanim złożysz wniosek, wyszukaj organizatora w Bazie Usług Rozwojowych. Jeśli go tam nie ma, poszukaj podobnego kursu u firmy, która jest.

Przepis mówi o szkoleniach. Egzaminu ani certyfikatu opłacanych pożyczką ten wymóg nie obejmuje.

Kiedy trzeba oddać całą pożyczkę od razu?

Umorzenie to jedno, a jest też gorszy scenariusz. Pożyczka wraca do urzędu w całości, gdy (art. 111 ust. 5):

• wydasz ją na coś innego niż w umowie;
• z własnej winy nie zaczniesz albo nie ukończysz kursu lub innej formy kształcenia;
• z własnej winy nie przystąpisz do egzaminu albo do uzyskania dokumentu, na który wziąłeś pieniądze.

Wtedy oddajesz całą kwotę plus odsetki ustawowe liczone od dnia wypłaty, w ciągu 30 dni od doręczenia wezwania starosty. O umorzeniu 20% możesz zapomnieć.

Tu jest pułapka. Przy szkoleniu z urzędu i przy bonie ustawa daje wyjątek: jeśli przerwiesz kurs, bo podjąłeś pracę albo działalność gospodarczą na co najmniej miesiąc, zwracać nie musisz (art. 109 ust. 3).

Przy pożyczce edukacyjnej takiego wyjątku w przepisie nie ma. Jest tylko pytanie, czy to Twoja wina.

Dlatego jeśli w trakcie kursu dostaniesz pracę, która koliduje z zajęciami, najpierw porozmawiaj z urzędem, a dopiero potem rezygnuj z kursu.

Najczęstsze pytania o umorzenie pożyczki edukacyjnej

Pamiętaj: najpierw zapytaj w PUP o bon albo dofinansowanie na kurs z urzędu pracy, bo tych pieniędzy nie oddajesz. Jeśli zostaje pożyczka edukacyjna, sprawdź organizatora w BUR, ukończ kurs i płać raty w terminie, a ostatnich 20% nie spłacisz.

A jeśli kurs ma być pierwszym krokiem do własnego salonu czy warsztatu, zajrzyj na stronę Dotacje z PUP na otwarcie działalności gospodarczej. Ukończony kurs wzmacnia Twoje kwalifikacje we wniosku o taką dotację. Napisz albo zadzwoń - pomogę Ci z wnioskiem o dotację.